طراحی و اعتبارسنجی بسته آموزش هویت عقلانی نوجوانان مبتنی بر منابع اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

10.48310/riet.2026.23513.1740

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتبارسنجی بسته آموزش هویت عقلانی نوجوانان مبتنی بر مؤلفه‌های عقل و حماقت در منابع اسلامی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعه‌ای و از نظر روش، توصیفی با رویکرد کیفی و اعتبارسنجی محتوایی بود. در مرحله نخست، داده‌های مرتبط با عقل و حماقت از منابع اسلامی با استفاده از نرم‌افزار جامع‌الاحادیث استخراج و سپس با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. در مرحله دوم، بر پایه مؤلفه‌های استخراج‌شده و متناسب با ویژگی‌های رشدی نوجوانان، بسته‌ای آموزشی در 12 جلسه طراحی شد. برای بررسی روایی محتوایی، بسته در اختیار 11 نفر از خبرگان حوزه‌های روان‌شناسی، علوم تربیتی، مشاوره و معارف اسلامی قرار گرفت و شاخص‌های CVR و I-CVI محاسبه شد. یافته‌ها نشان داد این بسته بر محورهایی چون بیدارسازی هویتی، حق‌مداری، خودشناسی، پیامدسنجی، رشدپذیری، خودمهارگری، پایداری روانی، تنظیم زبان، فروتنی، مسئولیت‌پذیری، اثرگذاری اجتماعی و تجمیع هویت عقلانی تدوین شده است. بر این اساس، این بسته می‌تواند به‌عنوان الگویی معتبر در موقعیت‌های آموزشی، مشاوره‌ای و فرهنگی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها