الهیات عملی نماز و بازتولید هویت مقاوم در نسل جدید

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معارف، واحد کرمانشاه،دانشگاه آزاد اسلامی،کرمانشاه ،ایران.

2 گروه اموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان خرم آباد، خرم آباد، ایران

3 گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان خرم آباد، خرم آباد، ایران

10.48310/riet.2026.22795.1677

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش الهیات عملیِ نماز در بازتولید هویت دینیِ مقاوم در نسل Z انجام شده است. با توجه به تحولات فرهنگی ناشی از جهانی‌شدن، گسترش رسانه‌های دیجیتال و تغییر الگوهای زیست معنوی، مسئله اصلی پژوهش بررسی این امر است که تجربه زیسته نماز چگونه می‌تواند در شکل‌گیری، بازاندیشی و تقویت هویت دینی جوانان نقش‌آفرین باشد. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیل مضمون است. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با 20 نفر از جوانان 18 تا 25 ساله شهر نجف‌آباد گردآوری شد و با استفاده از فرایند کدگذاری و استخراج مضامین مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که تجربه زیسته نماز در میان مشارکت‌کنندگان دارای کارکردهایی چندبعدی است که در چهار مضمون اصلی قابل تبیین است: تجربه معنوی و ایجاد آرامش و انسجام روانی، تقویت هویت دینیِ بازاندیشانه و انتخاب‌گر، افزایش تاب‌آوری و مقاومت فرهنگی در مواجهه با فشارهای اجتماعی و رسانه‌ای، و بازتعریف معنویت و هویت دینی در بستر زیست معاصر. بر اساس نتایج، نماز در تجربه جوانان صرفاً به عنوان یک کنش آیینی تلقی نمی‌شود، بلکه به مثابه فرایندی معناساز در شکل‌دهی و تقویت هویت دینی عمل می‌کند. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که الهیات عملیِ نماز می‌تواند چارچوبی تحلیلی برای فهم تحولات دینداری نسل جدید فراهم سازد و در طراحی برنامه‌های تربیت دینی در محیط‌های آموزشی و فرهنگی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار