1
استادیار گروه آموزش الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. صندوق پستی 889 - 14665
2
استادیار گروه آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. صندوق پستی 889 - 14665
10.48310/riet.2026.22329.1645
چکیده
آموزش فیزیک در بسیاری از نظامهای آموزشی امروزی به انتقال مکانیکی فرمولها و حل مسائل جزئی محدود شده و کمتر به پرورش درک پویا، سیستمی و کلنگر از نظامهای فیزیکی و جهان طبیعی میپردازد. این مطالعه با بهرهگیری از رویکردی میانرشتهای، به بررسی همخوانی میان نظریهی آشوب و سامانههای پیچیده در فیزیک و حکمت وحدت وجود در سنت فلسفی-عرفانی ایرانی-اسلامی میپردازد. هدف این پژوهش، بازندایشی در آموزش فیزیک از طریق واکاوی همخوانیهای مفهومی میان نظریه آشوب و اثر پروانهای در فیزیک و حکمت وجود در سنت فلسفی-عرفانی ایرانی-اسلامی است. روش پژوهش کیفی و از نوع نظری-تحلیلی است. تأملات نظری نشان میدهند که این سامانههای آشوبناک – با ویژگیهایی مانند حساسیت شدید به شرایط اولیه، تعامل اجزا، و ساختار غیرخطی – و دیدگاه فلسفیِ وحدت وجود در مفاهیمی مانند پیوستگی جزء و کل، علیت غیرخطی، محدودیتهای ذاتی پیشبینی و مسئولیت اخلاقی اشتراکات عمیقی دارند. مفهوم اثر پروانهای بهعنوان نشانهی حساسیت به شرایط اولیه میتواند در آموزش فیزیک به ابزاری برای پرورش تفکر سیستمی، مسئولیتپذیری و بینش کلنگر تبدیل شود. در این رویکرد، معلم از انتقالدهنده صرف اطلاعات به راهنمای فرایند یادگیری تبدیل میشود و دانشآموزان به درکی عمیقتر از پیوستگی و پویایی هستی میرسند. این پارادایم آموزشی نهتنها درک علمی را غنیتر میسازد، بلکه دانشآموزان را به شهروندانی آگاه و مسئول در قبال تأثیرات اعمالشان بر کل نظام هستی تبدیل میکند.
بخشیان, یاسر , صالحی, سمیرا و زارعی رضایی, محمدحسین . (1405). تأملی بر تلفیق نظریه آشوب و حکمت وحدت وجود در آموزش فیزیک. پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی, (), -. doi: 10.48310/riet.2026.22329.1645
MLA
بخشیان, یاسر , , صالحی, سمیرا , و زارعی رضایی, محمدحسین . "تأملی بر تلفیق نظریه آشوب و حکمت وحدت وجود در آموزش فیزیک", پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی, , , 1405, -. doi: 10.48310/riet.2026.22329.1645
HARVARD
بخشیان, یاسر, صالحی, سمیرا, زارعی رضایی, محمدحسین. (1405). 'تأملی بر تلفیق نظریه آشوب و حکمت وحدت وجود در آموزش فیزیک', پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی, (), pp. -. doi: 10.48310/riet.2026.22329.1645
CHICAGO
یاسر بخشیان , سمیرا صالحی و محمدحسین زارعی رضایی, "تأملی بر تلفیق نظریه آشوب و حکمت وحدت وجود در آموزش فیزیک," پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی, (1405): -, doi: 10.48310/riet.2026.22329.1645
VANCOUVER
بخشیان, یاسر, صالحی, سمیرا, زارعی رضایی, محمدحسین. تأملی بر تلفیق نظریه آشوب و حکمت وحدت وجود در آموزش فیزیک. پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی, 1405; (): -. doi: 10.48310/riet.2026.22329.1645
)