آسیب‌شناسی روش‌های تدریس درس تاریخ تحلیلی صدر اسلام از منظر دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران

10.48310/riet.2026.22550.1656

چکیده

ارزیابی اثربخشی شیوه‌های آموزش در درس تاریخ تحلیلی صدر اسلام، به دلیل نقش آن در تقویت فهم تاریخی، توان تحلیل رخدادهای صدر اسلام و مواجهه آگاهانه با مسائل و شبهات تاریخی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف این پژوهش، آسیب‌شناسی روش‌های تدریس اساتید این درس از منظر دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان با تمرکز بر دو مؤلفه «ارائه محتوای علمی» و «رویکرد تعاملی» و بررسی تأثیر آن‌ها بر فهم تاریخی، درگیری شناختی و انگیزش یادگیری دانشجویان است. این پژوهش با رویکرد تلفیقی (کمّی ـ کیفی) انجام شد. داده‌های کمّی از طریق پرسشنامه‌ای شامل 17 گویه مبتنی بر مقیاس لیکرت و داده‌های کیفی از طریق یک سؤال باز درباره راهکارهای بهبود تدریس گردآوری شد. نتایج نشان داد که اگرچه دانشجویان عملکرد اساتید را در دو مؤلفه ارائه محتوا و رویکرد تعاملی در سطح متوسط رو به مطلوب ارزیابی کرده‌اند، اما این وضعیت به طور متناسب به ارتقای فهم تاریخی، تفکر انتقادی و انگیزه برای مطالعه بیشتر تاریخ اسلام منجر نشده است. یافته‌ها بیانگر آن است که غلبه شیوه‌های نسبتاً سنتی تدریس، محدود بودن استفاده از ابزارها و فعالیت‌های آموزشی متنوع، ضعف در پیوند دادن مباحث تاریخی با مسائل معاصر و کم‌رنگ بودن فرصت‌های تحلیل و نقد روایت‌های تاریخی، از مهم‌ترین چالش‌های آموزش این درس به شمار می‌روند. همچنین نتایج بخش کیفی نشان داد که توسعه یادگیری فعال و مشارکتی، بهره‌گیری از منابع و رسانه‌های آموزشی متنوع، تقویت رویکرد تطبیقی در بررسی روایت‌های تاریخی و توجه بیشتر به کارکردهای معرفتی و تربیتی درس می‌تواند به تعمیق یادگیری و افزایش درگیری شناختی دانشجویان کمک کند.

کلیدواژه‌ها

پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 13 تیر 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار