مفهوم‌سازی حکمرانی تعلیم و تربیت اسلامی با رویکرد داده‌بنیاد: مطالعه موردی آیت‌الله شهید رئیسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزشی/ رشته علوم تربیتی/ دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی/ دانشگاه الزهرا (س)

2 گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

10.48310/riet.2026.20882.1652

چکیده

حکمرانی تعلیم و تربیت از منظر آیت‌الله شهید رئیسی در چارچوب نظریه‌پردازی اسلامی، نقشی محوری در شکل‌دهی به جامعه اسلامی دارد. ایشان بر این باورند که تربیت اسلامی باید فراتر از انتقال صرف دانش و مهارت‌ها، به فرآیند رشد اخلاقی و معنوی انسان‌ها توجه داشته باشد. این تحقیق به تحلیل و مفهوم‌سازی دو پدیده محوری (حکمرانی آموزشی اسلامی) و (حکمرانی تعالی‌بخش و انسان‌ساز) از منظر آیت‌الله شهید رئیسی پرداخته است. در این راستا، روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر نظریه‌پردازی داده‌بنیاد است. داده‌ها از طریق ۱۳ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با متخصصان تعلیم و تربیت، اساتید دانشگاهی، و صاحب‌نظران حوزه دین و سیاست جمع‌آوری شده است. نتایج نشان می‌دهند که حکمرانی آموزشی اسلامی باید بر مبنای اصول دینی و اسلامی و در جهت پرورش انسان‌های متعالی، متوازن و مؤثر در جامعه اسلامی پی‌ریزی شود. از طرفی، حکمرانی تعالی‌بخش و انسان‌ساز به‌عنوان هدف نهایی، باید به توسعه فردی و اجتماعی افراد، تقویت اراده و اخلاق اسلامی، و ترویج عدالت اجتماعی در فرآیندهای آموزشی توجه ویژه داشته باشد. کاربرد نتایج این تحقیق می‌تواند به سیاست‌گذاران آموزشی کمک کند تا مدل‌های حکمرانی آموزشی را بر اساس اصول اسلامی و نیازهای واقعی جامعه طراحی کرده و در جهت تعالی جامعه اسلامی پیش‌ببرند.

کلیدواژه‌ها