Elucidation of the Attributes of an Islamic Revolution Rank Teacher in the Educational System with Emphasis on Sermon 87 of Nahj al Balāg̱hah

Document Type : Original Article

Authors

1 Department of Theology and Islamic Studies Education, Farhangian University, Tehran, Iran

2 Master’s Student, Department of Theology and Islamic Studies Education, Farhangian University, Yazd, Iran

3 Master’s student, Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran

10.48310/riet.2025.18982.1422

Abstract

The teacher in the educational system occupies a foundational role in shaping the character and future of learners. In this regard, the present study aims to extract the attributes of an Islamic‑Revolution‑rank teacher in the educational system, grounded in Sermon 87 of Nahj al‑Balāg̱hah, and to delineate the responsibilities attached to this role. The central research problem is: What components and attributes does an Islamic‑rank teacher in the educational system possess according to Sermon 87 of Nahj al‑Balāg̱hah?
The research methodology follows a qualitative approach. The analytical process—initial reading, open coding, identification of basic and organizing themes, validation of coherence, and final interpretation—yielded four principal dimensions: 1. Individual and ethical traits: self‑knowledge and piety achieved through awareness of inner needs, practical sincerity, and dynamism in performing virtuous acts, expressed as a spirit of altruism.
2. Social responsibilities: piety‑centered guidance, commitment to justice, and alignment of speech and behavior through the teacher’s honesty in conduct and discourse. 3. Professional skills: problem‑solving capability, continuous learning, and inspirational influence derived from the teacher’s ongoing self‑education and his role in the conscious transmission of knowledge. 4. Spiritual foundations: leadership grounded in the Qurʾān and divine sciences, belief in the Hereafter, and purposiveness oriented toward preparation for social and cultural transformations. In the domain of education, the Islamic‑rank teacher, adopting an all‑encompassing perspective, while refraining from limiting his function to mere knowledge transfer, simultaneously attends to scientific, ethical, social, and spiritual dimensions, thereby preparing learners for individual‑social existence.

Keywords


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
اصفهانی، مریم؛ شاهی، بتول (1400). خوانشی بر اخلاق حرفه‌‌ای معلم در تراز نهج‌‌البلاغه. رویکردی نو در علوم تربیتی، شماره10، ص59-71.
اولا، اسماعیل؛ ارشدی، نعمت‌الله؛ موسی‌پور، نعمت‌الله؛ یادگارزاده، غلامرضا (1398). طراحی الگوی شایستگی معلمان شیمی دوره متوسطه دوم. مطالعات اندازه‌‌گیری و ارزشیابی آموزشی،9(27)، ص129-167.
باقری کراچی، امین؛ عباس‌‌پور، عباس؛ آقازاده، احمد (1391). طراحی الگوی شایستگی‌‌های دانش‌آموختگان دانشگاه اسلامی برای خدمت‌محوری و تأمین نیازهای جامعه. مدیریت در دانشگاه اسلامی، شماره 3، ص520-503.
باقری، خسرو؛ ایروانی، شهین (1380). جایگاه نظریه‌‌های تربیتی در عمل معلم. روانشناسی و علوم تربیتی، 31(2)، ص123-138.
توکلی، نسرین؛ بلاغت، سیدرضا (1403). معلم در تراز نهج‌‌البلاغه: ویژگی‌های لازم معلم در تربیت معلم مطابق نهج‌‌البلاغه. آموزش‌پژوهی نوین، 10(38)، ص54-61.
توکلی، یاسین (1397). تربیت معلم تراز نظام جمهوری‌‌اسلامی ایران براساس آموزه‌‌های قرآن‌‌کریم. توسعه حرفه‌‌ای معلم، 3(2)، ص75-89.
جاویدان، لیلا؛ علی اسماعیلی، عبدالله؛ شجاعی، علی اصغر (1397). تدوین الگوی ویژگی‌‌ها و شایستگی‌‌های معلمی براساس اسناد بالادستی آموزش و پرورش. پژوهش در نظام‌‌های آموزشی، 1(40)، ص1136-1123.
خمینی، سید روح‌الله (1389). صحیفه نور. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج13، چاپ پنجم.
سروش، کمال (1394). نقش عقل عملی در کمال انسان. حکمت اسلامی، 2(1)، ص65-86.
سهروردی، یحیی بن حبش (1372). مجموعه مصنفات شیخ اشراق. به تصحیح هانری کربن. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگى، ج2.
شه‌‌‌بخش، آمنه (1388). شناخت و تبیین انسان کامل در حوزه عرفان عملی (براساس آرای عزیزالدین نسفی، سنایی و عطار). ادبیات فارسی، 5(24)، ص127-175.
شهریاری، روح‌الله؛ نجفی، حسن (1398). صلاحیت حرفه‌‌ای مربیان تربیت دینی: ارائه چارچوبی همسو با حکمت 147 نهج‌‌البلاغه. پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 27(45)، ص195- 222.
صالحی، کیوان؛ بازرگان، عباس؛ صادقی، ناهید؛ شکوهی یکتا، محسن (1394). بازنمایی ادراکات و تجارب زیسته معلمان از آسیب‌‌های احتمالی ناشی از اجرای برنامه ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی. مطالعات اندازه‌‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 5(9)، ص99-59.
صداقت، امیررضا (1400). بررسی رسالت دانشگاه فرهنگیان در تربیت معلم کارآمد. در: کنفرانس بین‌المللی علوم تربیتی- روانشناسی، علوم ورزشی و تربیت بدنی، ص1-10.
عسگری متین، سجاد؛ کیانی، غلامرضا (1397). الگوی معیار صلاحیت حرفه‌‌ای معلمی در تراز جمهوری اسلامی ایران. تعلیم و تربیت، شماره 34، ص30-9.
فارابی، محمد بن محمد (1413ق). الاعمال الفلسفیه. تحقیق و تعلیق جعفر آل یاسین. بیروت: دارالمناهل.
فتاحی اردکانی، محسن؛ میرشمسی، سید محمدطاها (1403). الگوی مربی تراز از منظر نهج‌البلاغه و تاثیر آن بر آموزش الهیات. پژوهشنامه اخلاق، سال 17(63)، ص69-90.
فرامرز قراملکی، احد (1389). بنیان اخلاقی اصل تقدم تعلیم و تربیت خویش بر تعلیم و تربیت دیگران در پرتو حکمت73 نهج‌البلاغه. پژوهش‌‌های نهج‌‌البلاغه، شماره30، ص41-57.
مصباح یزدی، محمدتقی (1384). به سوی خودسازی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مطهری، مرتضی (1378). انسان کامل. تهران: انتشارات صدرا، چاپ بیست و یکم.
معتمد، حمیدرضا؛ یحیایی، نرگس؛ قاسمی‌زاده، علیرضا (1401). طراحی و تدوین الگوی تربیت معلم کارآمد تراز جمهوری اسلامی با تاکید بر اسناد بالادستی. پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، شماره 54، ص279-301.
مومنی، آزاده؛ خامسان، احمد؛ راستگو مقدم، میترا؛ طالب‌زاده شوشتری، لیلا (1396). شناسایی ویژگی‌‌ها و کنش‌‌های معلم حمایت‌کننده از دیدگاه دانش‌‌آموزان. پژوهش‌‌های تربیتی، شماره 35، ص71-52.
مهدی‌زاده، محمدصادق (1396). بررسی اخلاق حرفه‌‌ای معلمی در نظام تربیت اسلامی از منظر استاد شهید مطهری. پویش در آموزش علوم انسانی، 2(2)، ص22-38.
نصرتی هشی، کمال؛ کیانی، نرگس؛ بهرامی، حمزه‌علی (1400). مولفه‌‌های اخلاق حرفه‌‌ای معلم با تاکید بر تعامل معلم با خود از منظر نهج‌‌البلاغه. توسعه حرفه‌‌ای معلم، 6(3)، ص29-54.
نیچه، فریدریش (1385). اراده معطوف به قدرت، آزمایشی در دگرگونی همه ارزش‌‌ها. ترجمه محمدباقر هوشیار. تهران: نشر و پژوهش فروزان‌فر، چاپ پنجم.