ارزیابی انگاره‌‌ها در باب معلمی و ارائه الگوی مطلوب (معلم رابع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

چکیده

هدف این پژوهش ارزیابی انگاره‌‌ها در باب معلمی، واکاوی الگوی چندوجهی به عنوان راهکاری در مقابل مشکلات تک انگاره‌‌گرایی و معرفی شاخصه‌‌های مطلوب‌‌تری است که تحت عنوان معلم رابع معرفی شده است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی- انتقادی است. یافته‌‌های پژوهش حاکی از آن است که تک‌انگاره‌های معلمی، ایده معلم در سند تحول را رقم نمی‌‌زنند و اساساً انگاره‌‌گرایی در باب معلمی معضلاتی ازجمله دشواری در مصداق‌‌یابی دارد. الگوی معلم رابع با شاخصه‌‌هایی چون سازوار بودن و هم‌‌افزایی شبکه‌‌ای در ساخت هویت معلمی، همراهی علم، انگیزه و عمل و شناخت مرزها و تعامل علوم به صورت توأمان، الگوی نسبتاً کاملی از معلمی است که می‌‌تواند در تحقق اهداف نظام تربیت معلم، مؤثر باشد. ترسیمی که از معلم رابع در این پژوهش صورت گرفته، تجلی‌دهنده دو عنصر بنیادی «یقین و پویایی» است که از قرآن (به عنوان بنیاد تربیت دینی)، استنباط شده و دلالت بر روح توحیدی تربیت اسلامی دارد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
ابراهیم‌‌زاده، عیسی (1397). فلسفه تربیت. تهران: دانشگاه پیام نور.
باقری، خسرو (1388). دیدگاه‌‌های جدید در فلسفه تعلیم و تربیت. تهران: علم.
تگمارک، مکس (1397). زندگی 0/3: انسان بودن در عصر هوش مصنوعی. مترجم میثم محمدامینی. تهران: فرهنگ نشر نو.
دادگر، امین‌اله؛ امام، سید محمدرضا؛ پورمنوچهری، سید علی (1399). بررسی کارکرد و نقش تربیتی و هدایت‌گری معلم از منظر قرآن. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 9(25)، ص335-361.
دیلمی، حسن (1417ق). ارشاد القلوب. تحقیق سید هاشم میلانی. قم: دارالاسوه، ج1.
رام، سمیه (1404). نسبت انگاره‌های رایج از معلمی در حوزه برنامه‌ریزی درسی با انگاره و شایستگی‌های معلم مطلوب از منظر آیت‌الله خامنه‌ای. نظریه و عمل در تربیت معلمان (آماده انتشار).
رفیعی، بهروز (1401). مربیان بزرگ مسلمان. تهران: سمت.
ژولین، فروند (1362). آراء و نظریه در علوم انسانی. ترجمه علی‌محمد کاردان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
سلطانی‌نژاد، نجمه؛ صفیان، رضوان (1402). واکاوی انگاره‌‌های معلمان دوره ابتدایی از مفهوم «مدرسه دوست‌دار کودک». نظریه و عمل در برنامه درسی، 11(22)، ص169-204.
شجاعی باغینی، حوریه؛ صلواتی، عبدالله؛ منصوری نوری، امیرحسین (1400). انگاره‌سازی معلم ثانی درباره نبوت. حکمت سینوی، 25(66)، ص167-193.
شمشیری، بابک (1385). تعلیم و تربیت از منظر عشق و عرفان. تهران: طهوری.
فارابی، ابونصر محمد (1991م). آراء اهل المدینه الفاضله. قدم له و علق علیه البیر نصری نادر. بیروت: دار الشروق، الطبعه السادسه.
فارابی، ابونصر محمد (1996م). السیاسه المدنیه. شارح علی بوملحم. بیروت: دار و مکتبه الهلال.
کانت، امانوئل (1372). تعلم و تربیت (اندیشه‌‌هایی درباره آموزش و پرورش). ترجمه غلامحسین شکوهی. تهران: دانشگاه تهران، ج3.
لیپمن، متیو؛ شارپ، آن مارگارت (1389). کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان (گفتگو با پیشگامان انقلابی نو در تعلیم و تربیت). ترجمه سعید ناجی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ج1.
مبانی نظری سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. تهران: شورای عالی آموزش و پرورش، 1390.
محدث نوری، حسین‌بن محمدتقی (1368). مستدرک الوسائل. قم: مؤسسة آل البیت(ع) لإحیاء التراث.
مشایخی، محمد (1345). آموزش و پرورش تطبیقی. تهران: سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی.
ملاصدرا، محمد بن ابراهیم (1981م). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. بیروت،: دار إحیاء التراث العربی.
موسوی، سیدنقی (1404). انگاره معلم فروشنده: تعارضی در اسناد تحولی آموزش‌وپرورش. پژوهش‌‌های آموزش و یادگیری. 22(41)، ص1-12.
نصر، سید حسین (1383). سنّت عقلانی اسلامی در ایران. ترجمه سعید دهقانی. تهران: قصیده‌‌سرا.
نیستانی، محمدرضا (1391). کلاسی از جنس واقعه. اصفهان: آموخته.
CSM, I.I. (1985). The philosophical writings of Descartes. Translated by J. Cottingham, R. Stoothoff & D. Murduch (Anthony Kenny, vol. III), Cambridge University Press.
Gibson, P.F. (2018). From humanities to metahumanities: transhumanism and the future of education. Compass: Journal of Learning and Teaching, 11(2).
Giroux, H. (2005). Border Crossing: Cultural and the Politics of Education. Second Edition. New York: Routledge.
Golding, C. (2007). Pragmatism, constructivism and Socratic objectivity: The pragmatist epistemic aim of Philosophy for Children. Creativity, Enterprise and Policy - New directions in education. Philosophy of Education Society of Australasia, p. 1-11.            
URL= https://pesa.org.au/images/papers/2007-papers/golding2007.pdf
Habermas, J. (1984). The Theory of Communicative Action. Boston: Beacon Press.
Hashimoto, T., Kato, N. & Kobayashi, H. (2011). Development of educational system with the android robot SAYA and evaluation. International Journal of Advanced Robotic Systems, 8(3), p. 28.
Kilpatrich, W.H. (1934). The Essentials of Activity Movement, Prograssive Education. Education, no. 11, p. 357-358.
Plato (1997). Complete works. Ed. By J. M.Cooper. Hackett publishing company, Inc, U.S.A.
Sharkey, A.J. (2016). Should we welcome robot teachers? Ethics and Information Technology, no. 18,
p. 283-297.
Sharp, A.M. (2014). The Other Dimension of Caring Thinking. Journal of Philosophy in Schools, 1(1),
p. 15-21.