دانشگاه فرهنگیان پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی 2783-2252 7 2 2026 06 22 Identifying Teaching Approaches in the Education of Islamic Studies at Farhangian University شناسایی رویکردهای تدریس در آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان 29 50 4648 10.48310/riet.2025.20525.1513 FA اعظم سادات پیش بین گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران معصومه محمدآبادی گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0009-0000-1023-305X Journal Article 2025 08 15 <span style="letter-spacing: -.15pt;">The field of education is among the most important infrastructures for the comprehensive</span> excellence of the country and a serious tool for elevating competent human capital in various arenas. Since Islamic studies courses play an effective role in presenting religious teachings, creating a profound transformation in students' insights, and strengthening or changing lifestyles toward excellence and spirituality, the aim of this research is to present an effective teaching approach model in the instruction of Islamic studies courses. The research method is a qualitative survey. The statistical population of the research includes faculty members and adjunct instructors of the Islamic studies department at Farhangian University of North Khorasan, who were selected based on a purposive sampling method. After semi-structured interviews with 15 individuals, data saturation was achieved and the interviews were stopped. In order to ensure the reliability (dependability) of the interviews, the method of coding by another coder and recoding by the researcher was used. The inter-coder reliability value in the recoding by another coder was obtained at 95%, which indicates a desirable and accurate reliability. For the validity (credibility) of the interviews, the triangulation method was utilized, and on this basis, validity and reliability were confirmed. In order to analyze the data obtained from the interviews, open, axial, and selective coding were used. The findings of this research are presented in the form of three main categories: a disciplined approach, a facilitating approach, and a laissez-faire approach in teaching. Based on the research findings, it is suggested that the model presented in this research be used in order to improve the level of professors' teaching and achieve effective teaching. عرصه تعلیم و تربیت از مهم‌ترین زیرساخت‌های تعالی همه‌جانبه کشور و ابزار جدی برای ارتقای سرمایه انسانی شایسته در عرصه‌های مختلف است. از آنجایی که دروس معارف اسلامی در ارائه آموزه‌های دینی و ایجاد تحولی عمیق در بینش دانشجویان و تقویت یا تغییر سبک زندگی به سمت تعالی و معنویت نقش موثری دارند، هدف این پژوهش ارائه مدل رویکرد تدریس اثربخش در آموزش دروس معارف اسلامی می‌باشد. روش پژوهش پیمایش کیفی است. جامعه آماری پژوهش شامل اساتید هیأت علمی و مدرسان حق‌التدریس گروه معارف در دانشگاه فرهنگیان خراسان شمالی بوده که براساس روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. پس از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 15 نفر، اشباع داده حاصل شد و مصاحبه متوقف گردید. به منظور اطمینان از قابلیت اعتماد (پایایی) مصاحبه‌ها، از روش کدگذاری توسط کدگذار دیگر و بازکدگذاری پژوهشگر استفاده شد. مقدار پایایی بین کدگذاران در کدگذاری مجدد توسط کدگذار دیگر 95% به دست آمد که نشان دهنده پایایی مطلوب و دقیق می‌باشد. برای اعتبارپذیری (روایی) مصاحبه‌ها از روش هم‌سوسازی استفاده شد و بر این اساس روایی و پایایی تایید گردید. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه، از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. یافته‌های این پژوهش در قالب سه مقوله اصلی رویکرد منضبطانه، رویکرد تسهیل‌گر و رویکرد آزادمنشانه در تدریس ارائه شده است. براساس یافته‌های پژوهش، پیشنهاد می‌شود به منظور ارتقاء سطح تدریس اساتید و دستیابی به تدریس اثربخش، از مدل ارائه شده در این پژوهش استفاده شود. https://tarbiatmaaref.cfu.ac.ir/article_4648_62f5c067dd3995a3044f6a42f8d3a380.pdf